Guinee Bissau

Guinee Bissau is gelegen in westelijk Afrika op 12 NB. Het grenst in het westen aan de Atlantische Oceaan, in het noorden aan Senegal en in het oosten en zuiden aan Guinee (Conakry). Met een oppervlakte van 36.000 km2 is het iets groter dan Nederland. De bevolking bestaat uit ongeveer 1,6 miljoen mensen.

Het land heeft een tropisch humiede klimaat van het savannetype. In de veel gebruikte classificatie van Köppen is het een Aw-klimaat (A: regenklimaat met een koudste maand van gemiddeld boven de 18 graden; w: droge seizoen valt in de winter).

Onder de invloed van dit klimaattype groeit in het westen van het land, op de geologisch jongere sedimentgesteenten uit het Neogeen vooral tropisch bos. In het oosten, op de oudere Palaeozoische gesteenten, die in het Palaeogeen een intensieve verweringsfase kenden, vindt men vooral een savannevegetatie van grassen, struiken en alleestaande bomen. In de rivierdalen waar de grond vochtiger is en de verweringslagen gedeeltelijk ontbreken komen galerijbossen voor.

Guinee Bissau kent drie belangrijke religies. Op de eilanden en in het westen van het vasteland vindt men vooral animisten, in de grotere steden christenen en in het oosten een een gematigde vorm van islam. Religieus getinte conflicten komen nauwelijks voor.

De officiële taal in Guinee Bissau is Portugees. Een belangrijke “lingua franca” is Kriolu, een mengsel van oud scheepslieden Portugees en verschillende Afrikaanse talen. In de Boé spreekt men Fula. De intellectuele elite en een deel van de politiek spreekt Frans, de taal van overig West-Afrika. Wetenschappelijke literatuur is vaak in het Frans.
Guinee Bissau behoort tot de armste landen ter wereld met enkele jaren gelden een “gros national product at current market prices” van ongeveer U.S. $. 300.000.000. Dat is ongeveer U.S. $ 250 per capita. Men schat dat 90% van de bevolking minder heeft te besteden dan € 1 per dag. De buitenlandse schuld bedroeg toen ongeveer U.S. $ 960.000.000. De economische situatie laat nauwelijks toe hiervan iets af te lossen. Guinee Bissau is dan ook niet gebaat bij leningen alleen bij giften.

Vanuit het verleden heeft Guinee Bissau een relatief groot ambtenaren apparaat en een groot leger geërfd. Het betalen van de ambtenaren en de soldaten levert geregeld problemen op. Dit is steeds een mogelijke bron van onrust in het land. De situatie is verder verslechterd door de komst van de drugshandel. Gedeeltelijk verdreven uit het Caraïbisch gebied hebben een aantal drugshandelaars zich gericht op de West-Afrikaanse kust en dus ook op Guinee Bissau. De enorme hoeveelheden geld die omgaan in de drugshandel maken het toch al arme land kwetsbaar voor corruptie.

Net als de rest van Afrika kent Guinee Bissau een lange historie van overheersing. Het werd eeuwenlang vanuit Portugal bestuurd en werd pas in 1973 zelfstandig na een bloedige bevrijdingsoorlog. Na 1973 bleef de situatie noh lange tijd onrustig en van1998 tot 1999 was er zelfs sprake van een burgeroorlog. In 2003 vond er een militaire coup plaats die zonder bloedvergieten verliep. Sindsdien is de rust hersteld en ontwikkelt Guinee Bissau zich tot een democratische staat. Het is nu een veel-partijen republiek met een invloedrijk wetgevend parlement. Door de grote armoede van de publieke sector is een aantal democratische hervormingen vertraagd, maar men mag Guinee Bissau zeker niet beschouwen als een “failed state”. Het is wel een “fragile state”. Financiële ondersteuning vanuit het westen is noodzakelijk en wenselijk en zal over het algemeen ten algemene nutte worden aangewend. Helaas is dit nog niet doorgedrongen tot potentiële donoren. Guinee Bissau staat nog vaak op lijsten van landen met een slecht bestuur. Dat is niet meer terecht.
Een van de vele gevolgen van de lange bevrijdingsoorlog en de burgeroorlog is dat er veel van de rijke flora en fauna is verdwenen door jacht. Toch is er nog vrij veel over; de soortenrijkdom is nog steeds hoog maar de aantallen per soort zijn sterk verminderd. De kwetsbaarheid van de ecosystemen is dus hoog.

Bestuurlijk is Guinee Bissau verdeeld in een 7-tal regio’s, die worden geleid door een gouverneur. De meest oostelijk gelegen regio van het land is de regio Gabu met als hoofdstad Gabu. Het meest afgelegen zuidoostelijke deel van de regio Gabu is de sector Boé.